Atopik Dermatit Nedir?
Atopik dermatit, kronik ve tekrarlayan kaşıntılı döküntülerle seyreden bir cilt hastalığıdır. Lezyonlar bazen belirli bir bölgede sınırlı kalırken, bazen tüm vücuda yayılabilir. Genellikle pembe-kırmızı renkli, sulantılı ve yoğun kaşıntılı lezyonlar şeklinde görülür. Aşırı kaşınma sonucunda enfeksiyon gelişebilir.
Hastalığın aktif dönemlerinde iyileşmeyen veya sık nüks eden lezyonlar ciltte kalınlaşma, çizgilenme, soyulma ve renk koyulaşmasına yol açabilir. Atopik dermatitin vücuttaki dağılımı, hastalığın başladığı yaşa göre değişiklik gösterir.
İnfantil (Bebeklik Dönemi) Atopik Dermatit
2 ay ile 2 yaş arasındaki bebeklerde görülür. Lezyonlar en sık yanaklarda olmak üzere yüzde, saçlı deride, boyunda, sırtta, diz ve dirsek bölgelerinde ortaya çıkar. Bu dönemde başlayan atopik dermatit 2 yaşına kadar tamamen iyileşebileceği gibi ileri çocukluk dönemine de taşınabilir.
Çocukluk Çağı Atopik Dermatiti
2–12 yaş arasında görülür. Lezyonlar sıklıkla dirsek önü, diz arkası, boyun, el ve ayak bileklerinde yer alır. Bu bölgelerde kuruluk, çizgilenme, sulanma ve yoğun kaşıntı görülür.
Erişkin Dönemi Atopik Dermatiti
Çocukluk çağından devam edebileceği gibi, 12–20 yaş arasında ilk kez de başlayabilir. Lezyonlar genellikle dirsek önü ve diz arkasında yer alır, bazen ellerde de görülebilir. Ciltte çizgilenme, kalınlaşma ve kahverengimsi renk değişikliği oluşur. Göz çevresi ve ağız çevresinde kuruluk ve dökülme eşlik edebilir. Hastalık çoğunlukla kronik seyirlidir.
Atopik Dermatite Eşlik Edebilen Bulgular
Yanak, sırt, kol ve bacaklarda sınırları belirgin soluk renkli alanlar
El ve ayak tabanı çizgilerinin belirginleşmesi
Göz altlarında koyu halkalar
Atopik dermatiti olan bebeklerin ilerleyen yıllarda astım veya alerjik rinit geliştirme riski bulunmaktadır.
Atopik Dermatiti Şiddetlendiren Faktörler
Sabun ve deterjanlar:
Alkali, parfümlü ve boyalı ürünler cildin doğal bariyerini bozarak kuruluk ve kaşıntıyı artırır.
Parfüm ve kozmetikler:
Parfüm, kolonya, saç spreyi, makyaj ve tıraş ürünleri cildi tahriş edebilir.
Giysiler:
Yünlü ve tüylü kıyafetler kaşıntıyı artırır.
Isı ve terleme:
Aşırı sıcak, soğuk ve terleme şikayetleri şiddetlendirir.
Stres ve kaşıma alışkanlığı:
Stres kaşıntıyı artırır ve “kaşıntı–kaşıma” kısır döngüsü oluşur.
Gıdalar:
Özellikle çocukların yaklaşık %10’unda bazı gıdalar (inek sütü, yumurta, soya, buğday, domates, balık, kuruyemişler) şikayetleri artırabilir.
Atopik Dermatit ve Gıda İlişkisi Nasıl Değerlendirilir?
Gıda alımından sonra erken (1–2 saat) veya geç (6–24 saat) dönemde kaşıntı artışı gözlenebilir. Şüpheli durumlarda gıda günlüğü tutulması ve dermatolog kontrolünde değerlendirme yapılması önerilir. Alerji testleri uygun hastalarda uygulanabilir.
Atopik Dermatit Hastalarında Cilt Bakımı
Giysiler:
Pamuklu, bol ve yumuşak kıyafetler tercih edilmelidir.
Banyo:
Ilık su kullanılmalı, kese ve liften kaçınılmalıdır.
Nemlendiriciler:
Günde 2–4 kez, özellikle banyo sonrası uygulanmalıdır.
Kaşıma:
Kaşıma kaşıntıyı artırır. Serin kompresler ve kısa tırnak önerilir.
Güneş:
Kontrollü güneş faydalı olabilir, güneş yanıklarından kaçınılmalıdır.
Atopik Dermatit (Egzama) Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi, hastalığın şiddetine ve yaş grubuna göre dermatoloji uzmanı tarafından planlanır. İlaçlar ve bakım önerileri düzenli ve tarif edildiği şekilde uygulanmalıdır.
Uzm. Dr. Orhan Demirer tarafından İzmir Alsancak’taki dermatoloji muayenehanesinde atopik dermatit (egzama) tanı ve tedavisi yapılmaktadır.
Ana sayfaya dönmek için tıklayabilirsiniz.