Pitiriyazis Rozea (Gül Hastalığı – Madalyon Hastalığı) Nedir?
Gövdede pembe renkli, yuvarlak-oval ve ince kepekli döküntülerle karakterize, kendiliğinden düzelebilen bir hastalıktır.
Pitiriyazis Rozeanın nedeni nedir?
Virüslerle ilişkili olduğu düşünülse de kesin nedeni bilinmemektedir. Daha çok kış aylarında ortaya çıkar.
Kimlerde sık görülür?
Pitiriyazis rozea en sık ergenler ve genç erişkinlerde görülür; ancak çocuklarda ve daha ileri yaşlarda da gelişebilir. Kalabalık yaşam alanlarında bulunmanın hastalığın temel risk faktörü olduğu gösterilmiş değildir.
Pitiriyazis Rozea kalıtsal geçişli midir?
Hayır, kalıtsal değildir.
Pitiriyazis Rozea bulaşıcı mıdır?
Pitiriyazis rozea günlük temasla bulaşan klasik bir enfeksiyon hastalığı olarak kabul edilmez ve rutin izolasyon gerekmez. Kesin nedeni tam bilinmemekle birlikte HHV-6/HHV-7 reaktivasyonu gibi viral mekanizmalar araştırılmıştır.
Pitiriyazis Rozea bulguları nelerdir?
Hastalık sıklıkla “haberci plak” adı verilen daha büyük tek bir lezyonla başlar; günler içinde gövde ve proksimal ekstremitelerde daha küçük oval, ince kepekli lezyonlar gelişebilir. Kaşıntı hiç olmayabilir ancak bazı hastalarda belirgin, hatta şiddetli olabilir.
Pitiriyazis Rozea tanısı nasıl koyulur?
Tipik olgularda tanı çoğu zaman klinik muayene ile konur. Atipik dağılım, avuç içi/ayak tabanı tutulumu, uzamış seyir veya gebelik gibi durumlarda ayırıcı tanı genişletilir; tinea, ilaç döküntüsü ve uygun klinik durumda sekonder sifiliz gibi hastalıkları dışlamak için mantar incelemesi, kan testleri veya nadiren biyopsi gerekebilir.
Pitiriyazis Rozeanın seyri nasıldır?
Çoğu olgu 6–10 hafta içinde kendiliğinden düzelir ve tedavi gerektirmez. Tedavinin temel amacı kaşıntı ve rahatsızlığı azaltmaktır. Şiddetli veya uzamış olgularda hekim değerlendirmesiyle asiklovir ya da dar bant UVB gibi seçenekler düşünülebilir; her tedavinin hastalık süresini mutlaka kısaltacağı söylenemez.
Pitiriyazis Rozea deride iz bırakır mı?
Pitiriyazis rozea çoğunlukla skar bırakmadan iyileşir; ancak özellikle daha koyu cilt tiplerinde lezyonların yerinde geçici hiperpigmentasyon veya hipopigmentasyon aylarca devam edebilir.
Pitiriyazis Rozea tedavisinde neler yapılır?
Yaygın olmayan olgularda nemlendirici yeterlidir. Kaşıntılı durumlarda antihistaminik tabletler veya kısa süreli kortikosteroid kremler kullanılabilir.
Pitiriyazis Rozea tedavisi sırasında nelere dikkat etmeliyiz?
Deriyi tahriş etmemeye özen gösterilmeli, lezyonlar kaşınmamalı ve banyo sırasında kese-lif kullanılmamalıdır.
Pitiriyazis Rozea için ne zaman dermatoloji değerlendirmesi gerekir?
Tanıdan emin olunamıyorsa, döküntü tipik görünmüyorsa, avuç içi veya ayak tabanı tutulumu varsa, gebelik söz konusuysa ya da hastalık beklenenden uzun sürüyorsa dermatoloji değerlendirmesi gerekir. Kişisel tanı ve tedavi planı internet içeriği üzerinden değil, klinik değerlendirmeden sonra oluşturulur.
Pitiriyazis Rozea Hakkında Sık Sorulan Sorular
Pitiriyazis Rozea bulaşıcı mıdır?
Hayır. Pitiriyazis rozea günlük temasla bulaşan bir hastalık olarak kabul edilmez; aile, okul veya iş ortamından rutin olarak uzaklaşmak gerekmez.
Hastalık kendiliğinden geçer mi?
Evet, genellikle 6-8 hafta içinde kendiliğinden düzelir.
Tedavi gerekli midir?
Çoğu hastada özel tedavi gerekmez. Nemlendirici, kaşıntı giderici bakım, antihistaminik veya kısa süreli topikal kortikosteroid semptomları azaltabilir. Şiddetli veya uzamış olgularda hastalık süresini etkileyebilecek tedaviler ayrıca değerlendirilir.
Kaşıntılı döküntüler için ne yapılabilir?
Antihistaminik tabletler veya kortikosteroid krem kısa süreli kullanılabilir.
Deride iz kalır mı?
Genellikle skar bırakmaz. Bununla birlikte özellikle koyu cilt tiplerinde döküntü sonrasında koyu veya açık renk değişikliği gelişebilir ve bunun tamamen solması aylar sürebilir.
Benzer döküntü ve deri hastalıkları için klinik dermatoloji rehberini inceleyebilirsiniz. Uzm. Dr. Orhan Demirer’in güncel klinik iletişimi ve kişisel değerlendirme yaklaşımı için resmî hekim sitesi orhandemirer.com kullanılmalıdır.
Pitiriyazis rozea neden mantar veya alerjiyle karışabilir?
Pitiriyazis rozea (gül hastalığı) sıklıkla önce daha büyük bir “haberci plak”, ardından gövdede deri çizgilerine paralel daha küçük döküntülerle seyreder. Tinea corporis, egzama, ilaç döküntüsü ve bazı enfeksiyonlar benzer görünebilir.
Çoğu olgu kendini sınırlasa da atipik dağılım, gebelik, şiddetli semptom veya tanı belirsizliğinde dermatolojik değerlendirme önemlidir.